Zelf doen
Kun je je cv-ketel zelf onderhouden?
Aan de waterkant mag je veel zelf. Aan de gaskant en de rookgaskant niets. Dit is waar die grens precies ligt, waarom hij daar ligt en wat je er zelf voor kunt doen.
Kun je je cv-ketel zelf onderhouden?
Bijvullen, radiatoren ontluchten, de thermostaat nalopen en de condensafvoer controleren mag je zelf. De beurt zelf niet: sinds 1 april 2023 mag alleen een gecertificeerd bedrijf een gasverbrandingsinstallatie onderhouden, repareren of in bedrijf stellen. Dat geldt ook voor degene die het werk laat uitvoeren.
De grens loopt langs de gaskant en de rookgaskant. Alles wat met water, radiatoren en regeling te maken heeft, is jouw terrein. Alles wat met verbranding, luchttoevoer en rookgasafvoer te maken heeft, niet. Dat is geen commerciele grens maar een wettelijke.
Wat je zelf mag en wat niet
De linkerkolom kun je vandaag nog doen. De rechterkolom valt onder de certificeringsplicht voor gasverbrandingsinstallaties.
| Handeling | Zelf doen | Waarom |
|---|---|---|
| CV bijvullen tot de juiste druk | Mag | Waterkant, geen onderdeel van de gasverbrandingsinstallatie |
| Radiatoren ontluchten | Mag | Waterkant, en je hebt er alleen een sleutel voor nodig |
| Waterdruk aflezen en bijhouden | Mag | Aflezen is geen werkzaamheid aan het toestel |
| Thermostaatknop van een radiator losschroeven en gangbaar maken | Mag | Onderdeel van de radiator, niet van het toestel |
| De condensafvoer aan de buitenkant controleren op verstopping | Mag | Zolang je niets aan het toestel zelf loskoppelt |
| De mantel van de ketel eraf halen | Niet doen | Daarmee zit je in de gasverbrandingsinstallatie, en dat valt onder de certificeringsplicht |
| Brander of warmtewisselaar reinigen | Mag niet | Kernonderdeel van de gasverbrandingsinstallatie |
| Rookgassen meten en de gas-luchtverhouding bijstellen | Mag niet | Vraagt certificering en geijkte meetapparatuur |
| Iets aan de rookgasafvoer of de luchttoevoer doen | Mag niet | Uitdrukkelijk onderdeel van de regeling, en het deel waar koolmonoxide bij fouten ontstaat |
| Een sensor, pomp of expansievat in de ketel vervangen | Mag niet | Werk binnen het toestel valt onder de certificeringsplicht |
| De plicht geldt sinds 1 april 2023 en staat sinds 1 januari 2024 in artikel 6.45 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. | ||
Waarom die grens daar ligt
Sinds 1 april 2023 mag alleen een gecertificeerd bedrijf een gasverbrandingsinstallatie plaatsen, onderhouden, repareren of in bedrijf stellen, inclusief de luchttoevoer en de rookgasafvoer. Van 1 april 2023 tot en met 31 december 2023 stond die plicht in het Bouwbesluit 2012, paragraaf 1.8. Dat besluit is op 1 januari 2024 vervallen met de Omgevingswet, en sindsdien is artikel 6.45 van het Besluit bouwwerken leefomgeving de grondslag.
De regeling richt zich met zoveel woorden op degene die de werkzaamheden uitvoert en degene die de werkzaamheden laat uitvoeren. Laat je een ongecertificeerde klusser aan het toestel werken, dan voldoe jij als opdrachtgever dus ook niet aan de regel.
De reden is koolmonoxide. Dat ontstaat bij onvolledige verbranding en bij rookgassen die niet weg kunnen, en het is niet te ruiken. Het verschil tussen een goede en een net niet goede afstelling zie je niet, je meet het. Hoe je controleert of een bedrijf geregistreerd is, staat in wie er aan je cv-ketel mag werken.
Zelf ontkalken is hier geen taak
Een van de dingen die mensen denken zelf te moeten regelen, en die hier niet speelt.
PWN levert het drinkwater in de Haarlemmermeer. In het leveringsgebied Hoofddorp was de totale hardheid in 2025 gemiddeld 8,01 graden Duitse hardheid, gemeten over 52 monsters, met een minimum van 7,56 en een maximum van 8,57. PWN noemt water op dat niveau zacht.
Kalkaanslag in de warmtewisselaar en het tapwaterdeel is hier dus een kleiner probleem dan in de delen van het land met hard water. Een ontkalkingsmiddel door je installatie gooien lost hier geen probleem op en kan wel afdichtingen aantasten. Wat er hier wel gebeurt, is vervuiling van de brander, een expansievat dat zijn voordruk verliest, een sifon die dichtslibt en een gas-luchtverhouding die verschuift.
Van die vier kun je er nul zelf aanpakken zonder aan het toestel te komen. Dat is precies waarom de beurt zelf geen doe-het-zelfklus is.
Wat je zelf elk seizoen kunt doen
Vier handelingen die niets kosten en die de helft van de meldingen voorkomen die we in oktober krijgen.
Lees elke maand de waterdruk af
Bij een koude installatie hoort de manometer meestal tussen 1,5 en 2 bar te staan. Noteer wat je ziet. Een reeks van twaalf metingen zegt je meer dan een enkele blik, want daarmee zie je of de druk zakt en hoe snel.
Ontlucht aan het begin van het stookseizoen
Ketel uit, een halfuur wachten, van beneden naar boven alle radiatoren langs. Daarna bijvullen tot de druk weer klopt. Dat is de rondgang die het vaakst het verschil maakt tussen een huis dat warm wordt en een huis dat klaagt.
Zet in het voorjaar alle radiatorknoppen open
Een knop die de hele zomer dicht staat, kan in oktober vastzitten. Helemaal open laten voorkomt dat, en het kost je niets omdat de ketel toch niet stookt.
Kijk of de condensafvoer vrij is
Het slangetje van de ketel naar de afvoer moet afschot hebben en mag niet doorzakken. Bij vorst kan een afvoer die buiten langs loopt dichtvriezen, en dan zet de ketel zichzelf stil. Dit is het enige aan de ketel waar je aan de buitenkant iets kunt zien.
Wat je ermee bespaart, en wat niet
Zelf bijvullen en ontluchten scheelt je een bezoek. Dat is niet niks: laten doen kost 75 euro exclusief 21 procent btw. Doe je het zelf, dan blijf je over met de beurt zelf, en die kost 95 euro exclusief btw als losse beurt of 89 euro per jaar met een abonnement.
Wat je er niet mee bespaart, is de beurt zelf. Die is niet te vervangen door zelf de kap eraf halen, en dat mag ook niet. Wat er in die beurt gebeurt en wat erin zit, staat bij cv-ketel onderhoud, en de vergelijking met de markt staat in wat cv-ketel onderhoud kost.
Wil je het bijvullen en ontluchten toch laten doen, bijvoorbeeld omdat de ketel hoog hangt of omdat je er slecht bij kunt, dan staat dat bij cv bijvullen en ontluchten. Het stappenplan om het zelf te doen staat in cv-ketel bijvullen.
Veelgestelde vragen over zelf onderhouden
Mag ik de mantel van mijn ketel eraf halen om te kijken?
Doe dat niet. Zodra je in het toestel zit, zit je in de gasverbrandingsinstallatie, en werken daaraan is voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf. Bovendien kom je in de buurt van gasvoerende delen en van de rookgasafvoer, en juist daar ontstaat koolmonoxide als er iets niet goed terugkomt.
Ik ben zelf installateur. Mag ik dan aan mijn eigen ketel werken?
De certificering hangt aan het bedrijf, niet aan de persoon, en de regeling maakt geen uitzondering voor je eigen woning. Werk aan een gasverbrandingsinstallatie hoort door een geregistreerd bedrijf te gebeuren. In het Register gasverbrandingsinstallaties van de TloKB op tlokb.nl kun je zien welke bedrijven dat zijn.
Kan ik zelf de rookgassen meten met een meter van internet?
Meten mag je technisch gezien doen, maar er iets mee doen niet: bijstellen van de gas-luchtverhouding is werk aan de gasverbrandingsinstallatie. Daar komt bij dat meetapparatuur geijkt moet zijn om bruikbare waarden te geven, en dat een meting zonder referentie van vorige jaren weinig zegt.
Vervalt mijn fabrieksgarantie als ik zelf iets doe?
Bijvullen en ontluchten zijn normale handelingen en geen probleem. Zelf aan het toestel werken is dat wel, en kan naast de wettelijke kant ook gevolgen hebben voor de voorwaarden van je fabrikant. Wat daar precies staat, lees je in het installatie- en servicehandboek van jouw merk en type.
Is jaarlijks onderhoud eigenlijk verplicht als ik zelf oplet?
Er is geen wet die jou als bewoner een onderhoudsfrequentie oplegt. Wat je zelf kunt doen, vervangt alleen niet de rookgasmeting, en juist daarmee zie je achteruitgang aankomen. De drie plekken waar een verplichting wel vandaan kan komen, staan in is cv-onderhoud verplicht.