Diagnose
Waterdruk van je cv te laag
Een druk die een keer per jaar wat zakt, is normaal. Een druk die elke maand wegzakt, betekent dat er water verdwijnt. Dit is hoe je uitzoekt waarheen.
Wat betekent een te lage waterdruk?
Bij een koude installatie hoort de manometer meestal tussen 1,5 en 2 bar te staan. Zakt hij structureel weg, dan is bijvullen geen oplossing maar uitstel. Water verdwijnt niet vanzelf: zoek het bij een lek, een kapot expansievat of een overstortventiel dat doorlekt.
Onder ongeveer 1 bar gaan de meeste ketels in beveiliging en stoppen ze met verwarmen. Dat is geen defect maar bescherming: zonder voldoende water raakt de warmtewisselaar oververhit. Er verschijnt dan vaak een code op het display die naar de waterdruk verwijst.
Wanneer is een dalende druk nog normaal?
Een installatie verliest in een jaar een klein beetje druk. Dat komt door ontluchting, door minieme verdamping bij afdichtingen en door het ontsnappen van opgeloste gassen. Een keer per jaar bijvullen, vaak na de ontluchtingsronde aan het begin van het stookseizoen, is dus geen alarmsignaal.
Schommelingen binnen een dag zijn ook normaal. Warm water zet uit, dus de druk loopt op als de verwarming draait en zakt weer als alles afkoelt. Een halve bar verschil tussen koud en warm is gebruikelijk. Lees daarom altijd af bij een koude installatie, anders vergelijk je appels met peren.
Wat niet normaal is: elke maand bijvullen, of een druk die binnen een week van 1,8 naar 1,0 bar loopt. Dan is er een oorzaak, en die vind je door te kijken waar het water blijft.
Vier oorzaken en hoe je ze herkent
Werk ze in deze volgorde af. De eerste twee kun je zelf nakijken, bij de laatste twee heb je meetgereedschap nodig.
| Oorzaak | Waaraan je het herkent | Wat je eraan doet |
|---|---|---|
| Lek aan een radiator of koppeling | Een vlek op de vloer of het behang, een doffe of witte plek onder een koppeling, roestsporen bij een radiatorkraan | Koppeling natrekken of de afdichting vervangen; bij een doorgeroeste radiator is vervangen de enige weg |
| Expansievat zonder voordruk | De druk loopt bij opwarmen sterk op en zakt bij afkoelen ver weg, soms binnen een dag; vaak jarenlang niet gecontroleerd | Voordruk laten meten en het vat opnieuw op druk brengen of vervangen |
| Overstortventiel dat doorlekt | Water dat via de afvoer onder de ketel wegloopt, een natte of kalkachtige aanslag bij de afvoerleiding | Ventiel laten nakijken en vervangen; kijk ook of het expansievat de oorzaak is, want een leeg vat laat de overstort afblazen |
| Lekkage in de ketel zelf | Water onder het toestel, vocht in de mantel, een ketel die zonder zichtbare oorzaak druk verliest | Laten nakijken. Werk binnen het toestel mag alleen door een gecertificeerd bedrijf |
| Een lek in een vloerverwarmingsleiding of in leidingwerk onder de vloer is de vervelendste variant: die zie je niet, en die vraagt om lekdetectie. | ||
Het expansievat is de oorzaak die het vaakst wordt overgeslagen
Bijna elke installatie heeft er een, en bijna niemand kijkt ernaar tot het misgaat.
Een expansievat vangt de uitzetting van het water op als het warm wordt. Het is een vat met een rubber membraan, waarbij aan de ene kant water zit en aan de andere kant lucht onder druk. Die luchtdruk noemen we de voordruk, en die loopt in de loop van de jaren langzaam terug.
Zonder werkende voordruk is er niets dat de uitzetting opvangt. De druk in de installatie loopt bij elke opwarming ver op, het overstortventiel blaast af, en als alles is afgekoeld sta je onder de minimumdruk. Dat is precies het patroon van iemand die om de paar weken moet bijvullen.
De voordruk hoor je te meten met de installatie drukloos, en dat gebeurt bij een goede onderhoudsbeurt standaard. Is het vat versleten, dan is vervangen zinniger dan oppompen. Het werk staat bij expansievat vervangen.
Wat je zelf kunt nakijken voordat je belt
Loop eerst het huis rond bij alle radiatoren. Kijk onder de kranen en bij de koppelingen aan de muur of de vloer. Voel met een droge hand of er vocht zit, want een klein lek maakt geen plas maar wel een vochtige plek of een kalkrand.
Kijk daarna onder de ketel, bij de afvoer van het overstortventiel. Loopt daar water weg, dan blaast de overstort af en heb je een sterke aanwijzing richting het expansievat. Noteer ten slotte een week lang elke dag de druk bij koude installatie, en neem die reeks mee als je belt.
Vul tussendoor gewoon bij als de ketel anders uitvalt, maar houd bij hoe vaak. Het stappenplan staat in cv-ketel bijvullen. Wil je het laten nakijken, dan hoort cv bijvullen en ontluchten daarbij, en bij een ketel die in storing staat cv-storing verhelpen.
- Kijk onder elke radiatorkraan en koppeling
- Kijk bij de afvoer van het overstortventiel onder de ketel
- Lees een week lang dagelijks de druk af bij koude installatie
- Noteer hoe vaak je in het afgelopen jaar hebt bijgevuld
Veelgestelde vragen over een te lage waterdruk
Mijn ketel staat in storing door lage waterdruk. Kan ik gewoon bijvullen?
Ja, vul bij tot de manometer weer in het groene gebied staat bij een koude installatie en reset daarna het toestel. Gaat hij daarna draaien, dan was dat het. Zakt de druk binnen een paar weken opnieuw weg, dan is bijvullen alleen uitstel en moet je de oorzaak zoeken. Wat een storingscode je precies vertelt, staat in cv-ketel storingscodes lezen.
Hoeveel druk mag een cv-installatie verliezen per jaar?
Een paar tienden van een bar per jaar is gebruikelijk, en na ontluchten meer omdat je dan water laat weglopen. Meer dan dat, of vaker dan twee keer per jaar bijvullen, wijst op een oorzaak. Het gaat niet om het bijvullen zelf maar om wat het betekent: er verdwijnt water uit een gesloten systeem.
Kan te laag water schade geven aan de ketel?
De meeste toestellen gaan bij te lage druk in beveiliging en verwarmen niet meer, juist om schade te voorkomen. Wat wel schadelijk is, is elke keer opnieuw bijvullen: dat brengt steeds vers water met opgeloste zuurstof in de installatie, en zuurstof veroorzaakt corrosie en slib in radiatoren, pomp en warmtewisselaar.
Waarom loopt de druk juist omhoog in plaats van omlaag?
Bij opwarmen is dat normaal, tot ongeveer een halve bar. Loopt de druk bij elke stookbeurt ver door en blaast het overstortventiel af, dan wijst dat op een expansievat zonder voordruk. Het gevolg zie je pas bij afkoeling: dan sta je te laag en moet je bijvullen. Het is dus hetzelfde probleem, van de andere kant bekeken.
Kan het ook aan de vloerverwarming liggen?
Ja. Een lek in een leiding onder de vloer geeft precies het beeld van langzaam drukverlies zonder zichtbare oorzaak, en dat vraagt om lekdetectie. Kunststof leidingen zonder zuurstofdichte laag laten daarnaast zuurstof door, wat slib geeft. Blijft het bij een verdeler warm en koud door elkaar, kijk dan ook naar radiator wordt niet warm.